Bảo hiểm bắt buộc ô tô là gì, ai phải mua và mua ở đâu?

Bảo hiểm bắt buộc ô tô, tên đầy đủ là bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới, là loại bảo hiểm mà pháp luật Việt Nam yêu cầu mọi ô tô lưu thông trên đường phải có. Loại bảo hiểm này chỉ bồi thường cho bên thứ ba, tức người và tài sản bị chiếc xe của mình gây thiệt hại, chứ không đền cho xe của chính chủ. Căn cứ pháp lý hiện hành là Nghị định 67/2023/NĐ-CP, thay thế Nghị định 03/2021/NĐ-CP trước đó (Nguồn: Thư viện Pháp luật).

Bảo hiểm bắt buộc ô tô là gì theo luật hiện hành?

Theo Điều 7 Nghị định 67/2023/NĐ-CP, đây là loại bảo hiểm có chức năng bồi thường cho thiệt hại về sức khỏe, tính mạng và tài sản gây ra đối với hành khách trên xe và bên thứ ba do xe ô tô tham gia giao thông gây ra (Nguồn: Bridgestone Việt Nam, trích dẫn Điều 7 Nghị định 67/2023/NĐ-CP). Nói cách khác, khi xe gây tai nạn, hãng bảo hiểm sẽ chi trả cho người bị nạn và chủ tài sản bị hư hại, không phải trả cho chủ xe gây tai nạn.

Ai phải mua bảo hiểm bắt buộc ô tô?

Theo PJICO, bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc xe cơ giới đối với bên thứ ba là loại hình bảo hiểm mà tất cả các cá nhân, tổ chức bao gồm cả người nước ngoài sở hữu xe cơ giới tại Việt Nam đều phải tham gia theo quy định của nhà nước (Nguồn: PJICO). Liberty Insurance nêu rõ hơn về phạm vi áp dụng: theo Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, tất cả các loại xe cơ giới lưu thông trên đường bộ đều bắt buộc phải tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự (Nguồn: Liberty Insurance). Momo cũng ghi nhận cùng nguyên tắc khi mô tả sản phẩm này với người dùng cá nhân: mọi xe ô tô lưu hành trên đường bắt buộc phải mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự của bên thứ 3 theo mức bắt buộc theo quy định của Nhà nước (Nguồn: Momo).

Điểm chung của cả ba nguồn này là chữ "bắt buộc" không có ngoại lệ theo loại xe hay quốc tịch chủ xe, chỉ có ngoại lệ về mức trách nhiệm cụ thể được quy định trong văn bản đi kèm.

Bảo hiểm bắt buộc đền cho ai, và vì sao dễ nhầm với bảo hiểm vật chất xe?

Đây là điểm nhiều người mua nhầm kỳ vọng. Bảo hiểm bắt buộc chỉ đền cho bên thứ ba, tức người khác và tài sản của người khác bị chiếc xe của chủ hợp đồng gây thiệt hại. Nếu chính chiếc xe của chủ hợp đồng bị hư hỏng, móp, trầy trong cùng vụ va chạm, khoản đó không thuộc phạm vi của bảo hiểm bắt buộc.

Muốn được đền cho xe của chính mình, chủ xe cần mua thêm một hợp đồng khác gọi là bảo hiểm vật chất xe, đây là sản phẩm tự nguyện, không do luật yêu cầu. Hai hợp đồng này độc lập với nhau, có thể mua ở hai hãng bảo hiểm khác nhau, và mức phí, điều khoản loại trừ của bảo hiểm vật chất xe do từng hãng tự thiết kế nên khác nhau đáng kể giữa các hãng.

"Đây là loại bảo hiểm có chức năng bồi thường cho thiệt hại về sức khỏe, tính mạng và tài sản gây ra đối với hành khách trên xe và bên thứ ba do xe ô tô tham gia giao thông gây ra." Trích dẫn từ Điều 7 Nghị định 67/2023/NĐ-CP, theo bài viết tổng hợp của Bridgestone Việt Nam

Không mua bảo hiểm bắt buộc thì bị xử lý thế nào?

Vì đây là bảo hiểm bắt buộc theo luật, xe không có giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực khi bị kiểm tra sẽ bị xử phạt hành chính. Mức phạt cụ thể nằm trong các văn bản xử phạt vi phạm giao thông đường bộ và có thể thay đổi theo từng thời kỳ áp dụng, nên số tiền phạt chính xác cần tra theo văn bản đang hiệu lực tại thời điểm kiểm tra. PVI Online có riêng một bài cập nhật về mức phạt này cho người đọc muốn tra cứu (Nguồn: PVI Online, "Mức phạt không có bảo hiểm ô tô").

Ảnh: RDNE Stock project, Pexels

Mua bảo hiểm bắt buộc ô tô ở đâu, và có nên so sánh trước khi mua?

Nhiều hãng bảo hiểm phi nhân thọ đang bán sản phẩm này tại Việt Nam, trong đó có PVI, PJICO, Bảo Việt, Liberty và Tasco. Vì mức phí và mức trách nhiệm của phần bắt buộc do Nhà nước quy định theo khung chung, sự khác biệt thực tế giữa các hãng thường nằm ở cách xử lý hồ sơ, tốc độ giải quyết bồi thường, và các điều khoản của những sản phẩm đi kèm như bảo hiểm vật chất xe. PVI cũng có riêng một bài hướng dẫn về việc mua trực tuyến, cho thấy kênh mua đang dần chuyển sang online (Nguồn: PVI Online, "Mua bảo hiểm ô tô ở đâu").

Với doanh nghiệp sở hữu nhiều xe, việc mua bảo hiểm bắt buộc cho từng chiếc cùng lúc với các loại bảo hiểm khác thường kéo theo nhiều lần khai hồ sơ riêng lẻ, đây là vấn đề đã được nói kỹ trong bài về mua nhiều loại bảo hiểm doanh nghiệp ở một chỗ. Việc so sánh điều khoản giữa các hãng trước khi ký, đặc biệt với phần bảo hiểm vật chất xe đi kèm, cũng là lý do nhiều doanh nghiệp tìm đến nền tảng giúp so sánh bảo hiểm doanh nghiệp trước khi quyết định.

PinaX là nền tảng insurtech minh bạch bồi thường tại Việt Nam: AI đọc hợp đồng bảo hiểm và nói rõ được bảo vệ điều gì, điều khoản nào cần lưu ý, rồi đồng hành ba chặng trước khi ký, trong thời hạn hợp đồng và khi cần bồi thường, để giảm thiểu tối đa việc bị từ chối bồi thường. Với bảo hiểm bắt buộc ô tô, phần khách hàng cần đọc kỹ nhất thường nằm ở hợp đồng bảo hiểm vật chất xe mua kèm, vì đó là nơi có điều khoản loại trừ riêng của từng hãng.

Ảnh: Mikhail Nilov, Pexels

FAQ

Bảo hiểm bắt buộc ô tô có đền cho xe của chính mình không? Không. Bảo hiểm bắt buộc chỉ đền cho bên thứ ba, tức người và tài sản của người khác bị xe mình gây thiệt hại. Muốn được đền cho chính chiếc xe của mình, cần mua thêm bảo hiểm vật chất xe, đây là sản phẩm tự nguyện, tách biệt hoàn toàn với phần bắt buộc.

Người nước ngoài sở hữu xe ở Việt Nam có phải mua bảo hiểm bắt buộc không? Có. Theo PJICO, quy định áp dụng cho tất cả cá nhân, tổ chức sở hữu xe cơ giới tại Việt Nam, bao gồm cả người nước ngoài (Nguồn: PJICO).

Văn bản pháp luật nào đang quy định về bảo hiểm bắt buộc ô tô hiện nay? Văn bản áp dụng hiện hành là Nghị định 67/2023/NĐ-CP, thay thế cho Nghị định 03/2021/NĐ-CP trước đó (Nguồn: Thư viện Pháp luật). Một số nội dung phổ biến trên mạng vẫn còn trích dẫn nghị định cũ, cần lưu ý kiểm tra ngày cập nhật trước khi áp dụng.

Không có giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc khi bị kiểm tra thì bị gì? Xe không có giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc còn hiệu lực sẽ bị xử phạt hành chính theo văn bản xử phạt giao thông đường bộ đang áp dụng. Mức phạt cụ thể có thể thay đổi theo thời kỳ, nên cần tra theo văn bản hiện hành tại thời điểm kiểm tra.

Mua bảo hiểm bắt buộc rồi có cần mua thêm bảo hiểm vật chất xe không? Tùy nhu cầu. Bảo hiểm bắt buộc chỉ bảo vệ trách nhiệm với bên thứ ba, không bảo vệ chiếc xe của chủ hợp đồng. Nếu muốn được đền khi xe của mình bị hư hại do va chạm, cháy nổ hay các rủi ro khác, cần mua thêm bảo hiểm vật chất xe, một sản phẩm tự nguyện có điều khoản khác nhau giữa các hãng.